Lyocell — co to za materiał i co oznacza marka TENCEL?

Lyocell to rodzaj włókna z regenerowanej celulozy. TENCEL™ jest marką firmy Lenzing, pod którą oferowane są między innymi włókna lyocell i modal. Tych nazw nie można więc zawsze używać zamiennie: napis „TENCEL” nie oznacza automatycznie „100% lyocell”, a nie każdy lyocell pochodzi od Lenzing.

Co to jest lyocell i jak powstaje?

Lyocell otrzymuje się przez rozpuszczenie celulozy i uformowanie z niej włókien. W odróżnieniu od procesu wiskozowego technologia lyocellu nie wymaga tworzenia pochodnej celulozy przed przędzeniem. Tak rozróżnia te włókna unijny wykaz nazw włókien tekstylnych.

Pochodzenie roślinne dotyczy surowca; samo włókno jest wytwarzane przemysłowo. Lyocell nie jest surowym włóknem drewna ani odmianą jedwabiu. Nie oznacza też jednego gatunku drzewa. Do oceny pochodzenia potrzebne są informacje o dostawcy i surowcu, a nie wyobrażenie eukaliptusowego lasu na opakowaniu.

TENCEL Lyocell i TENCEL Modal — jak odczytać metkę?

Lenzing przedstawia obie rodziny na swojej stronie o włóknach TENCEL. Lyocell i modal różnią się procesem produkcji; TENCEL jest nazwą marki, którą mogą mieć jedne i drugie. Na etykiecie oraz w opisie produktu szukaj więc pełnej nazwy i udziałów procentowych.

Jeżeli zależy ci na konkretnej marce włókna, poproś sklep o potwierdzenie. Miękkość, połysk czy lejący wygląd ubrania nie pozwalają rozpoznać jego producenta.

Czym lyocell różni się od wiskozy i modalu?

Wszystkie trzy należą do włókien z regenerowanej celulozy. Wiskoza powstaje w procesie wiskozowym. Modal jest otrzymywany w jego zmodyfikowanej wersji, z określonymi parametrami wytrzymałości i zachowania na mokro. Lyocell korzysta z procesu rozpuszczalnikowego. To różnice technologiczne; nie tworzą prostej tabeli „dobry, lepszy, najlepszy”.

Gotowe materiały mogą mieć odmienny splot, grubość, wykończenie i domieszki. Lyocell w sztywnej koszuli nie musi układać się tak jak cienka modalowa dzianina. Podobnie dodatek elastanu i krój wpływają na dopasowanie sukienki. Więcej o tym drugim włóknie przeczytasz w poradniku modal — co to za materiał. Porównanie składu warto uzupełnić obejrzeniem konkretnej rzeczy.

Jakie właściwości może mieć materiał z lyocellu?

Lenzing opisuje swoje włókna TENCEL Lyocell jako gładkie, miękkie i wytrzymałe wśród włókien celulozowych oraz wskazuje ich zdolność do zarządzania wilgocią. To informacje o włóknie. Nie są obietnicą, że każda sukienka pozostawi skórę suchą podczas upału albo będzie wyglądać jak nowa po wielu miesiącach.

Przy przymiarce sprawdź krycie w świetle dziennym, układanie się na biuście i biodrach oraz szwy podczas podnoszenia rąk. Zwróć uwagę na podszewkę: jej skład i krój mogą zmienić odczucie całej rzeczy. Jeśli materiał przykleja się do nóg albo ogranicza krok, sama nazwa włókna tego nie rozwiąże.

Czy lyocell jest ekologiczny?

Warto pytać o konkretny proces. Według deklaracji Lenzing o produkcji TENCEL Lyocell odzyskuje się ponad 99,8% używanego rozpuszczalnika i zawraca go do obiegu. Ta liczba opisuje proces producenta, a nie procent recyklingu sukienki, odzysk całej zużytej wody czy brak wpływu na środowisko.

Ocena gotowego ubrania wymaga również informacji o barwieniu, wykończeniu, domieszkach i dalszej produkcji. Certyfikat dotyczący wskazanego włókna nie staje się automatycznie certyfikatem sukienki. Nie ma też podstaw do uniwersalnego rankingu, w którym każdy lyocell byłby „najbardziej ekologiczny”. Jeśli sklep podaje takie hasło, szukaj danych, zakresu porównania i nazwy certyfikatu.

Czy lyocell się gniecie, kurczy lub mechaci?

Może się gnieść — nie zakładaj, że zagniecenia po praniu same znikną podczas noszenia. Skłonność do zagnieceń, zmiany wymiarów i mechacenia ocenia się dla gotowego materiału oraz sposobu użytkowania. Domieszka innego włókna nie gwarantuje odporności na każdy z tych problemów.

Przed zakupem obejrzyj zdjęcia detali i sprawdź, czy odpowiada ci przewidziana pielęgnacja. Przy wyborze ubrania do walizki porównaj je z podobną rzeczą, którą już masz. W przypadku sukienki na ważne wyjście zaplanuj czas na dozwolone pranie lub czyszczenie i prasowanie; nie testuj nowej metody tuż przed uroczystością.

Jak prać i prasować lyocell?

Stosuj metkę gotowego ubrania. Nie każda rzecz z lyocellem może być prana w pralce lub suszona bębnowo. Ograniczenia mogą wynikać także z podszewki, ozdób czy konstrukcji fasonu. GINETEX wyjaśnia oznaczenia pielęgnacji, w tym zakaz prania, suszenia bębnowego i dopuszczalną temperaturę prasowania.

Jeśli producent zaleca pranie ręczne, postępuj zgodnie z tym zaleceniem, bez intensywnego tarcia i wykręcania. Susz w pozycji wskazanej na metce. Nie wybieraj temperatury żelazka wyłącznie według napisu „lyocell”; przy prasowaniu liczy się gotowa rzecz i jej wykończenie.

Konkretnym przykładem mieszanki w Lenanto jest jasna marynarka Pearl: jej karta podaje 95% lyocellu i 5% lnu w materiale głównym oraz 100% wiskozy w podszewce. To dobrze pokazuje, dlaczego warto czytać obie części składu. W chwili aktualizacji Pearl nie miała dostępnych rozmiarów; sprawdź aktualny stan przed planowaniem zakupu. W fioletowej Victorii materiał główny to 100% lyocellu, a podszewka — 100% wiskozy. Żaden z tych zapisów samodzielnie nie potwierdza marki TENCEL. Pozostałe fasony możesz porównać w kategorii marynarek.